10: De steam wagons.

De stoomwagens die we nu gaan bespreken vinden hun ontstaan in het eerste kwart van de 20e eeuw.
Er zijn in grote lijnen twee typen te onderscheiden, de zogenaamde under-en overtype wagens.
Steam wagons of in het Nederlands stoom wagens waren bedoeld als vrachtwagens die direct een last konden vervoeren zonder daarbij gebruik te maken van een aanhangwagen, zoals dat bij de traction engine al jaren het geval was.
De overtype wagens bestaan uit een locomotiefketel met de cilinders en het loopwerk er bovenop zoals we dat zien bij de traction engine.
De under-type wagens vertoonden tal van uitvoeringen, de cilinders van deze wagens zijn gescheiden van de ketel en zijn meestal onder het chassis van de wagen gemonteerd.
Bij de eerste typen vinden we als overbrenging van de stoommotor naar de achterwielen veelal een kettingoverbrenging, latere ontwikkelingen leiden tot het gebruik van de cardanaandrijvingen.
Veel van de latere wagens vertonen voor wat betreft uiterlijk en technische onwikkelingen sterke gelijkenis met de huidige vrachtwagens.
Van proefritten met steam wagons wordt in 1901 al melding gemaakt.
Ofschoon er veel firma's waren die steam wagons bouwden en er velen hebben geëxperimenteerd met het undertype principe, waren er maar weinigen die volgens dit systeem daadwerkelijk bruikbare wagens leverden.
Enkele bouwers die o.a. undertype wagens bouwde zijn: Foden, Fowler, Garret, Torneycroft e.a.
Een firma die met uitzondering van een model altijd undertype wagens heeft gebouwd en wel tot de grootste op dit gebied mag worden gerekend is de Sentinel Wagon Works Limited uit Shrewsbury.
Deze firma opende haar fabriek in 1906 en bouwden hun laatste wagens in de veertiger jaren.
Het concept van deze firma is altijd hetzelfde gebleven en bestond uit een staande ketel met een stoommotor onder het chassis.
De bediening en besturing van de wagen vond plaats van uit een cabine welke aan de voorzijde van de wagen was geplaatst en zodoende een goed overzicht gaf op de weg.
Enkele bijzonderheden van deze firma zijn de ontwikkeling van een dubbelwerkende tweecilinder en die van een viercilinder stoommotor en de cardan aandrijving.
Op de huidige stoom rallies zijn nog regelmatig steam wagons te bewonderen waarbij de overtype wagens, door de grote aantallen die in het verleden zijn gebouwd, meestal in de meerderheid zijn.
Maar als u het geluk heeft een undertype wagen aan te treffen is het bestuderen daarvan zeker de moeite waard.