7: De Showmans Engine.

De showmans engine of kermismachines zijn misschien wel de meest aantrekkelijke machines uit het stoom tijdperk.
Ook deze machines zijn gebaseerd op de road engine.
Showmans engines werden kant en klaar door diverse firma's geleverd, maar er zijn ook veel gevallen bekend waarbij road engines, na jaren gebruikt te zijn, van eigenaar wisselden en dan werden omgebouwd tot showmans engine.
Dit was voor veel kermisklanten een beter betaalbare manier om aan een showmans engine te komen.
Showmans engines zijn machines die op de kermissen werden ingezet om de kermis van het ene naar het andere terrein te verslepen en daar vervolgens de elektriciteitsvoorziening verzorgde.
De machines zijn in de eerste plaats dan ook herkenbaar aan de, in de meeste gevallen voor de schoorsteen geplaatste, dynamo.
Machines met meerdere dynamo's kwamen ook voor; deze extra dynamo werd dan tussen de schoorsteen en de stoomcilinder geplaatst.
De opgewekte elektriciteit werd gebruikt voor de aandrijving van draaimolens, draaiorgels, verlichting en voor het voeden van filmprojectoren.
De showmans engine was al een attractie op zich zelf, dit door het prachtige schilderwerk en de koperen, bronzen en messing versieringen.
Grotere showmans engines werden ook wel met een kraanarm uitgerust om zodoende te kunnen assisteren bij het opbouwen van de kermisattracties.
Deze kraanarmen werden, in tegenstelling tot de echte crane engine, aan de achterzijde van de machines gemonteerd.
De oude kermis attracties bestonden voor een groot deel uit hout met tenten van canvas.
Het spreekt daarom vanzelf dat de vonken, uit de schoorsteen van de showmans engines, een constant gevaar opleverde voor de omgeving waarin ze werkzaam waren.
Om het brandgevaar te beperken waren de machines uitgerust met een demontabel verlengstuk op de schoorsteenpijp.
Tijdens het transport over de weg werd het verlengstuk verwijderd en plat op het dak van de machine bevestigd.
Een groot probleem vormde voor deze machines vaak de kermisterreinen.
Deze waren veelal niet geschikt voor de zware showmans engines, die tijdens het draaien van elektriciteit vaak dagen achtereen op de zelfde plaatst stonden te schudden.
Op oude foto's zien we dan ook dat opbreken van de kermis vaak niet alleen bestond uit het opbreken van de attracties, maar soms ook uit het uitgraven van de weggezakte machines.
Denk in dit verband nog maar eens aan de agricultural- en ploughing engines, waar het wegzakken ook telkens weer een probleem vormde.
Er zijn gelukkig veel showmans engines bewaart gebleven en gerestaureerd.
Het is, ook hier weer, dankzij de restaurateurs en de liefhebbers dat wij deze machines hedentendage nog kunnen bewonderen.
Mocht u, op een stoomevenement of rally, een showmans engine tegenkomen, neem dan eens even de tijd en probeer de sfeer te proeven van de kermis van weleer.