Stoomhijskraan

Gebouwd door Boele`s Scheepswerven en machinefabriek in 1945 naar een model van Demag.

In beheer van:
Harm van Heijningen
Jacco Los

 

Geschiedenis:

De kraan deed dienst op het platenpark van de werf en bracht staalplaten en profielen van het voorraadterrein naar de werkplaatsen

De hijscapaciteit van de kraan is 3000 kg op 6 meter en 1000 kg op 12 meter. Toen door waterslag de stoommachine in 1980 defect raakte is kraan 8 aan de kant gezet. De andere twee kranen ( nr. 9 en nr. 10 ) volgden enige tijd later i.v.m. reorganisatie van de werf te Bolnes. Na verhuizing, naar een ter beschikking gesteld stukje terrein van v.d. Graaf`s Werktuig en Constructiebouw te Zwijndrecht, werd begonnen met de restauratie. Als eerste werd de stoomketel ontmanteld en klaargemaakt voor de "40 jarige keuring" met een speciaal onderzoek gericht op mogelijk optreden van haarscheuren in de klinknaden.Hiervoor zijn 12 nagels uitgeboord en na keuring vervangen door bouten,geschroefd in de binnenplaat en aan de buitenzijde gelast. Na andere beproevingen is de ketel opnieuw geïsoleerd.

De ketel is een waterbuisketel wat ook wel Donkey ketel wordt genoemd en bestaat uit een verticale binnen en buiten ketel met een water spatie. De binnen ketel heeft drie horizontale waterbuizen, welk het slechte rendement van de ketel nog enigszins verbeteren. De ketel heeft ca 800 liter water inhoud, verwarmd oppervlak van 7 m2 en een werkdruk van 9 bar ( kg/cm2 ). Voor het bijvullen van water wordt een injecteur gebruikt.

De stoommachine is een horizontale 2 cilinder volle druk, met een schaarbeweging van Joy ( regeling van stoom toe en afvoer bij voor en achteruit draaien ). Het kotteren ( zuiver rond uit boren ) van de cilinders en het maken van een nieuwe zuigerstang is uitbesteed. Het draaien van nieuwe zuigers, pas maken van een nieuw kruishoofd ( verbinding tussen zuigerstang en drijfstang ) en het opnieuw afstellen van de machine is in eigen beheer uitgevoerd. In 1983 is de kraan weer "onder stoom" gebracht. Door reorganisatie van de constructie werkplaats is het toen onvermijdelijke vertrek gecombineerd met een plaatselijk evenement. In 1988 werd dhr. Ufkes uit Dordrecht bereid gevonden een stukje terrein ter beschikking te stellen, waardoor de kraan alweer werd behouden van sloop.

Halverwege 1999 werd ons door de dochter van de zieke heer Ufkes medegedeeld voor het einde van het jaar het terrein leeg op te leveren. Opnieuw verhuizen van de 30 ton zware, ± 20 m lange, 3 m brede en 5.10 m hoge kraan werd mede mogelijk door medewerking van: Kraanbedrijf de Kil bv te Dordrecht ( 3 keer een mobiele kraan ), vd Bogerd transporten te Bergschenhoek ( semi dieplader ), Broedertrouw / vd Wees transporten te Dordrecht ( sleepboot en ponton ), Stoomsleepboot Jan de Sterke te Gorinchem ( sleepboot tbv sleep Dordt - Hellevoetsluis v.v.), Transport van nieuw aangekochte 26 mtr rails werd verzorgd door W.M.Blok transport te Hellevoetsluis. Voorbereidend grondwerk voor het neerleggen van de rails is uitgevoerd door D.Emmerzael te Hellevoetsluis.

De huidige standplaats, naast het droogdok uit 1802, is bij het eerste contact enthousiast toegezegd door Stichting Droogdok Jan Blanken Hellevoetsluis. Het is de bedoeling de hijskraan naast het behouden ook meerdere malen per jaar functioneel in te zetten.

Voor meer informatie of een demonstratie onder stoom kunt U via de webmaster contact opnemen met Harm v. Heijningen of Jacco Los

Op deze foto is duidelijk het bedieningsmechanisme van de stoomhijskraan te zien. Ook is hier duidelijk de kabel trommel te zien met links het remmechanisme. Met de diverse hendels kan men de kraan laten rijden, draaien, hijsen en de kraanarm laten bewegen. De overbrengingen komen tot stand d.m.v. tandwielen en wrijvingskoppelingen.
 
Hier is de isolatie van de ketel goed zichtbaar. Om afkoeling zoveel mogelijk tegen te gaan is de stoomketel bekleed met een laag isolatiemateriaal. Vroeger gebruikte men daar astbest voor maar dat is al jaren verboden. Op de foto zijn ook de manometer en de beide peilglastoestellen te zien. Deze instrumenten zijn voor de stoker van groot belang.
 

 

Hier ziet u de hijskraan in gebruikt op z'n huidige standplaats het Droogdok Jan Blanken te Hellevoetsluis. Hier is de kraan weer in z'n element en doet weer precies waar hij in 1945 voor gebouwd is namelijk het verrichten van hijsklussen in en uit het droogdok.