Woudagemaal te Lemmer

Geopend in 1920

Machines en pompen zijn gebouwd door N.V. Machinefabriek Jaffa

 

Algemeen:

Net buiten Lemmer ligt het ir. D.F. Woudagemaal. Al sinds 1920 draagt dit gemaal er zorg voor dat het mooie Friesland bij veel regen de voeten droog kan houden. Ofschoon inmiddels meerdere moderne gemalen de rol van het Woudagemaal grotendeels hebben overgenomen komt het regelmatig voor dat dit gemaal toch wordt ingezet omdat de capaciteit van de moderne gemalen bij extreme regenval en wind onvoldoende is. Het gemaal is officieel, op 7 oktober 1920, door koningin Wilhelmina geopend. Oorspronkelijk werden de stoomketels van dit gemaal gestookt met kolenketels. Echter sinds 1967 staan er ketels die op olie stoken. De capaciteit van het gemaal is enorm, acht centrifugaalpompen aangedreven door zogenaamde tandem-compound stoommachines zorgen tezamen voor een pompcapaciteit van ca. 4 miljoen liter water per minuut. Om het gemaal op te starten heeft men ca. 6 uur nodig. In de zomer worden er iedere dag (behalve op maandag) rondleidingen verzorgd. Dat het hier een uniek gemaal betreft mag worden afgeleid uit het feit dat de Unesco dit in originele staat verkerende stuk historisch erfgoed op de Werelderfgoedlijst heeft gezet.

Een bezoek aan dit gemaal is dan ook zeker de moeite waard.

Zelf heb in het voorjaar van 2003 de kans gehad dit gemaal te bezoeken en heb m'n ogen uitgekeken. Vooral het feit dat dit gemaal nog helemaal in dezelfde staat verkeert als toen koningin Wilhelmina het in 1920 geopend heeft mag uniek worden genoemd van het tegelwerk tot het oude houten opzichterkantoor alles is er nog. Je kunt zien dat de medewerkers hier nog met veel gevoel voor techniek en detail aan het werk zijn.

Voor openingstijden en gedetailleerde informatie over dit gemaal zie de officiële website http://www.woudagemaal.nl/

 

Op deze foto is duidelijk te zien met welk een gevoel voor detail dit gemaal nog wordt beheerd. Zelfs de messing oliekannen en vetspuit zijn nog origineel. Op de achtergrond zijn de oliesmeerpotjes te zien die voor de smering van de bewegende delen zorgen.
 
Hier zijn de op olie gestookte stoomketels te zien die sinds 1967 de stoom leveren voor de tandem-compound stoommachines.
 

 

Hier ziet u een tandem-compound stoommachine. Die doormiddel van een krukas-overbrenging het grote vliegwiel laat draaien. Aan iedere zijde van het vliegwiel drijft de krukas een enorme pomp aan. Boven is nog de oorspronkelijke hijsinrichting te zien die wordt gebruikt voor onderhoudswerkzaamheden.