Het
ontstaan van de Fun Fair (Kermis).
De
kermis is al sinds jaar en dag een evenement waar jaarlijks
naar wordt uitgekeken.
Wanneer
de kermis is ontstaan is niet zo duidelijk aan te geven. De
geschiedenis leert dat de oorsprong, van wat wij nu kennen 
als
de kermis, ligt in de vroegere jaarmarkten die in veel dorpen
en steden werden gehouden. De jaarmarkten waren aanvankelijk
bedoeld als plaats waar men z'n waren en goederen kon verhandelen.
Later groeide deze markten uit tot gezellige ontmoetingsplaatsen
van mensen. Naarmate er steeds meer mensen voor de gezelligheid
een jaarmarkt bezochten ontstond er meer en meer behoefte aan
gelegenheden waar men zich te goed kon doen aan eten en drinken.
Ook andere vormen van amusement in de vorm van acrobaten, illusionisten
etc. deden hun intrede en ook verrezen er steeds meer stands
waar men verlotingen hield kokosnoten kon gooien etc. In dit
klimaat wordt omstreeks de eerste helft van de 19e eeuw voor
het eerst melding gemaakt van een attractie waarop men tegen
betaling een rit kon maken. We hebben het hier dan over de voorloper
van de latere stoomcarrousel. De eerste draaimolens werden nog
voortbewogen door menskracht waarna later ook dieren werden
ingezet. Na 1861wordt er voor het eerst melding gemaakt van 
een
draaimolen die wordt aangedreven doormiddel van een stoommachine.
Langzaamaan kreeg de jaarmark steeds meer het karakter van de
hedendaagse kermis met als resultaat dat er groepen kermisexploitanten
ontstonden die los van de jaarmarkten als zelfstandige groepen
van dorp naar dorp trokken. Dat dit in het begin niet zo gemakkelijk
was moge duidelijk zijn, slechte wegen en beperkte mogelijkheden
voor vervoer zijn daar de redenen van. Pas bij de introductie
van de rijdende stoommachine werd het mogelijk om grote caravaans
met aanhangers te vervoeren over paden en wegen die inmiddels
door de komst van de stoomwals ook steeds beter van kwaliteit
werden.
De
intrede van de Showmans Engine of kermis trekker luidde een
nieuw tijdperk voor de kermisexploitanten in. Deze machines
waren in staat zeer zware lasten te verplaatsen. Eenmaal op
de plaats van bestemming werden deze machines, die soms waren
voorzien van een demontabele kraan inrichting, gebruikt om
te assisteren bij h
et
in elkaar zetten van de attracties. Na deze taak werden de
Showmans Engines ingezet voor het opwekken van elektriciteit
voor o.a. verlichting en voor de latere attracties die werden
aangedreven met behulp van een elektromotor.
Was
het in het begin alleen de carrousel die werd aangedreven
door een stoommachine, later kwamen daar tal van attracties
bij. Hieronder wordt een kleine opsomming gegeven van de kermisattracties
die men zoal rond de eeuwwisseling op kermissen aan kon treffen.
Attracties:
-
Stoom carrousel of merry-go-round
-
Reuzenrad of Ferriswheel
-
Rifle range
-
Lighthouse slip (Helter Skelter)
-
Cakewalk
-
Steam Yachts
-
Striker
Foto's
van bovengenoemde attracties kunt u vinden in het fotomenu.
Stoomcarrousel
Terug
Een
stoomcarrousel is een draaimolen die met behulp van een in
het centrum van de attractie opgestelde stoommachine wordt
aangedreven. De draaimolen was vroeger veelal voorzien van
houten gondels, paarden en/of andere dieren. Deze modellen
en gondels waren hoofdzakelijk uit hout opgebouwd en met groot
vakmanschap tot de fraaiste modellen gesneden. Samen met de
vele vrolijke kleuren vormen ze een attractie op zich. Voor
1885 werden er carrousels gebouwd waarvan de modellen vast
gemonteerd waren op het draaiplateau. In 1885 bouwt de firma
Savage of Kings Lynn, later een bekende engelse fabrikant
van kermisattracties, de eerste carrousel waarvan de paarden
konden bewegen. Vanaf die tijd spreekt men als het om een
carrousel gaat met bewegende paarden van Gallopers. Het bewegen
werd gerealiseerd door een kruk mechanisme dat door de draaiende
beweging van de carrousel werd aangedreven. Er zijn uitvoeringen
waarvan het mechanisme onder het draaiplateau is gemonteerd,
zoals bij de Janvier Carrousel op de Efteling, maar er is
ook veel gebruik gemaakt van een krukmechanisme dat bovenin
gemonteerd was. Deze machines waren zeer populair. Ook
de zeer fraai uitgevoerde kermisorgels die in het centrum
van de attracties waren opgesteld verhoogden zeker de sfeer
en zijn stuk voor stuk weer staaltjes van groot vakmanschap.
Reuzenrad
of Ferriswheel
Terug
Het
reuzenrad wordt in Engeland Big Wheel of Ferris Wheel,
naar de uitvinder van deze attractie, genoemd. Al in het begin
van de 20 eeuw wordt van deze attractie melding gemaakt. Het
Big Wheel bestaat uit grote stalen constructie in de vorm
van een wiel. Aan dit wiel zijn vrij hangende bankjes gemonteerd
waarop de bezoeker plaats kan nemen. Door de draaiende beweging
van het wiel worden de bankjes van beneden naar boven en weer
naar beneden meegenomen. Deze attractie werd veelal aangedreven
door een elektromotor die vroeger door een showmans engine
van energie werd voorzien. De ingang van deze attractie werd
veelal gevormd door een decor van houtsnijwerk met vrolijke
kleuren en teksten dat recht voor het wiel was opgesteld.
Aan de zijkant van dit front was veelal de kassa ingericht
terwijl aan de andere zijde ruimte was ingericht voor een
orgel. De bezoeker kwam zo via de kassa bij het wiel en liep
aan het eind van de rit langs het orgel de attractie uit.
Op de vele steamfairs in Engeland is het historische ferris
wheel nog regelmatig te zien er zijn er bij die al ruim 80
jaar in gebruik zijn.
Rifle
Range
Terug
Een
schiettent uit vroeger tijden. De attractie wordt gevormd
door een zeer kleurig decor waarin een aantal openingen zijn
aangebracht. Door deze openingen kan men op een roos schieten.
De kogels worden aan het eind van een lange buis, die aan
de achterkant van het decor is bevestigd opgevangen. De roos
wordt verlicht door een opening in de bovenkant van de kogel
opvangbak en kan met behulp van een wiel naar voren worden
getransporteerd om de score te bekijken en een nieuwe kaart
te bevestigen.
Lighthouse
Slip of Helter Skelter
Terug
Een
Lighthouse Slip is een houten toren met een glijbaan er omheen.
In deze toren is een houten trap aangebracht. Doormiddel van
deze trap kan men boven in de toren komen en, mits een matje
is meegenomen bij de kassa, in de glijgoot naar beneden roetsjen.
De kassa bevindt zich direct bovenaan de buitentrap onder
in de toren. Vroeger werd deze attractie op de fun fair vaak
aangetroffen helaas hebben niet veel van deze torens het overleefd.
Maar als je geluk hebt dan kun je ze op een steamrally nog
wel eens tegenkomen.
Cakewalk
Terug
De
Cakewalk is een oude voorloper van het latere Lunapark.De
Cakewalk bestaat voornamelijk uit schuddende looppaden waarover
je naar het einde moet zien te lopen
Steam
Yachts
Terug
Een
zeer bekende en oude kermis attractie veel gebouwd door de
firma Savage of Kings Lynn. De schommels (schuitjes) worden
aangedreven door een stoommachine met twee cilinders die elk
een schommel aandrijven.
Striker
of Kop van Jut
Terug
De
Kop Van Jut (Striker) is een attractie waarbij de bezoeker
z’n behendigheid met een grote houten hamer kan tonen. De
attractie bestaat uit een verticaal opgestelde plank waarlangs
via een geleider een schijfje kan bewegen. Door met een grote
houten hamer op een pen te slaan schiet men het schijfje
omhoog. Het is de kunst om zo hoog te komen dat de schijf
de bel bovenin raakt